Tư duy “làm nông nghiệp kết hợp làm du lịch” đã mở ra một hướng đi mới cho nông dân nhiều địa phương trong nước. Tại Quảng Trị, cũng đã bắt đầu hình thành một số mô hình, tuy nhiên so với tiềm năng, lợi thế vẫn còn khiêm tốn. Thực tế này đòi hỏi sự chung tay vào cuộc của các sở, ngành, địa phương để thúc đẩy nhanh quá trình chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông thôn của người dân.
Khai thác chưa tương xứng với tiềm năng
Trên địa bàn tỉnh hiện đã hình thành khá nhiều điểm du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng, tuy nhiên chủ yếu vẫn là tự phát. Hiện chỉ có 3 điểm du lịch nông thôn được cơ quan quản lý nhà nước công nhận, trong đó có 2 điểm du lịch cộng đồng là Trằm Trà Lộc và Giếng cổ Gio An; 1 điểm du lịch được công nhận OCOP hạng 3 sao là Lèn Chùa Ecostay. Năm 2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tư vấn hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận sản phẩm Khe Sanh Coffee tour, dự kiến sẽ đánh giá trong quý II/2026.
Những năm qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh và các địa phương tổ chức rà soát quy hoạch, xác định rõ thế mạnh để phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù, mang tính riêng có của từng địa phương, xây dựng bản đồ du lịch nông thôn, trong đó chỉ ra các khu vực có khả năng phát triển sản phẩm nông thôn đặc trưng trên cơ sở liên kết hình thành tuyến du lịch. Khảo sát hoạt động du lịch nông thôn để đánh giá toàn diện thực trạng phát triển cũng như khuyến nghị mô hình phát triển du lịch nông nghiệp phù hợp.
Sở đã tổ chức khoảng 10 lớp tập huấn nâng cao năng lực cho chủ thể du lịch nông thôn; tổ chức 5 đoàn đi thực tế, học tập kinh nghiệm tại các mô hình du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng hoạt động hiệu quả, có điều kiện tương đồng với tỉnh Quảng Trị tại các tỉnh: Quảng Ngãi, Ninh Bình, Thái Nguyên, Tuyên Quang và TP. Huế. Đồng thời hỗ trợ các chủ thể du lịch nông thôn xây dựng các video clip giới thiệu, quảng bá điểm đến.
 |
| Khách du lịch trải nghiệm thu hoạch cà phê qua sản phẩm du lịch Khe Sanh Coffee tour – Ảnh: M.L |
Việc phát triển sản phẩm OCOP gắn với du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng đã hình thành và có chuyển biến tích cực. Đến nay, toàn tỉnh có 349 sản phẩm OCOP được công nhận, trong đó có 3 sản phẩm đạt 5 sao, 42 sản phẩm đạt 4 sao và 304 sản phẩm đạt 3 sao; chương trình đã thu hút 215 chủ thể kinh tế tham gia. Nhiều sản phẩm không chỉ dừng lại ở hàng hóa tiêu dùng mà đã từng bước trở thành quà tặng du lịch, sản phẩm trải nghiệm và phương tiện quảng bá văn hóa bản địa. Tỉnh cũng đã định hướng hình thành các chuỗi liên kết du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng gắn với OCOP.
Thực tế đã có những mô hình cho tín hiệu rất tốt, như Khe Sanh Coffee tour hình thành từ cuối năm 2024 và đến cuối tháng 2/2026 đã tổ chức được 25 tour trải nghiệm. Các điểm bán, không gian trải nghiệm OCOP đã hình thành và phát triển tại các điểm du lịch ở động Phong Nha, biển Nhật Lệ, Lèn Chùa, Cự Nẫm, Khe Sanh, Thành Cổ Quảng Trị, Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn, Di tích đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải…
Tuy nhiên, việc gắn sản phẩm OCOP với du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng ở Quảng Trị vẫn chưa đồng đều và chưa hình thành được nhiều mô hình thật sự mạnh. Một số sản phẩm có chất lượng tốt, nhưng mới dừng ở bán hàng, chưa tạo được trải nghiệm đặc sắc, chưa phát triển theo hướng quà lưu niệm, quà tặng để thu hút du khách. Việc phát triển sản phẩm OCOP thành một phần trong chuỗi trải nghiệm du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng vẫn còn dư địa rất lớn nhưng liên kết giữa chủ thể OCOP với doanh nghiệp lữ hành, điểm du lịch còn ít.
Cần chuyển đổi tư duy
Theo ông Trần Đình Hiệp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, để thúc đẩy phát triển nông nghiệp, trong đó có các sản phẩm OCOP gắn với du lịch nông thôn và du lịch cộng đồng, điều quan trọng nhất là phải chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông thôn.
“OCOP hiện đã được xác định là chương trình trọng tâm để phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng gia tăng giá trị; còn du lịch nông thôn phải đi theo hướng bền vững, đa giá trị, gắn với văn hóa, làng nghề, môi trường sinh thái và chuyển đổi số”, ông Hiệp cho biết.
Để làm được điều này, các địa phương cần tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị, xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, sạch, an toàn, có truy xuất nguồn gốc. Cần nâng chất lượng sản phẩm OCOP theo chiều sâu, không chỉ ở chất lượng mà cả mẫu mã, bao bì, câu chuyện sản phẩm, sở hữu trí tuệ và năng lực tiếp cận thị trường, đồng thời gắn sản phẩm với điểm đến (du khách không chỉ mua một sản phẩm mà còn được trải nghiệm vùng nguyên liệu, quy trình chế biến, ẩm thực địa phương, văn hóa bản địa và đời sống cộng đồng).
Bên cạnh đó cần đẩy mạnh hỗ trợ cho các chủ thể OCOP về quản trị, marketing, thương mại điện tử và kỹ năng làm du lịch; tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại, đưa sản phẩm OCOP vào các tour tuyến, điểm dừng chân, cơ sở lưu trú, nhà hàng, không gian trưng bày, coi đây là quà tặng du lịch đặc trưng của địa phương.
Cơ quan quản lý cũng cần thực hiện có hiệu quả, chất lượng các chính sách hỗ trợ chủ thể, chọn đúng sản phẩm lợi thế, đặc trưng của địa phương để đầu tư trọng điểm, phát triển sản phẩm OCOP, để mỗi sản phẩm OCOP không chỉ là hàng hóa, mà còn là đại sứ giới thiệu hình ảnh vùng đất, con người và bản sắc Quảng Trị đến với du khách.
Nguồn: Mai Lâm – baoquangtri.vn
No Comments